Wie een zolder wil verbouwen, komt al snel bij de keuze tussen een dakraam en een dakkapel. Ze lijken op elkaar, want beide brengen licht, maar ze lossen een ander probleem op. In deze gids zetten we ze naast elkaar en lopen we langs waar u op let bij het plaatsen. De brede afweging staat in dakkapel of dakopbouw.
- Een dakraam geeft veel daglicht en ventilatie, maar geen extra sta-hoogte.
- Een dakkapel geeft sta-hoogte en bruikbare vloer, en een raam op ooghoogte met uitzicht.
- Een dakraam is een kleinere ingreep, vaak in een dag geplaatst en meestal vergunningvrij.
- Veel zolders worden het best met een combinatie: een dakkapel aan de achterkant, dakramen aan de voorkant.
- Let bij een dakraam op hoogte, maat, isolatie rondom en zonwering.
Het verschil in het kort
| Dakraam | Dakkapel | |
|---|---|---|
| Wat u wint | Licht en ventilatie | Sta-hoogte, vloeroppervlak, licht en uitzicht |
| Ingreep | Klein: een of twee sporen onderbroken | Groter: meerdere sporen, een nieuwe constructie op het dak |
| Plaatsing | Vaak binnen een dag per raam | Prefab in een dag, ter plaatse enkele dagen |
| Vergunning | Meestal vergunningvrij, behalve bij monumenten en sommige gebieden | Achterkant onder voorwaarden vergunningvrij, voorkant meestal niet |
| Woonoppervlak | Voegt niets toe | Voegt de strook boven anderhalve meter hoogte toe |
Stel uzelf één vraag: kan ik in de zolder rechtop staan waar ik wil zijn? Zo ja, dan is een dakraam vaak genoeg. Zo nee, dan wordt het een dakkapel.
Licht: het dakraam wint
Een dakraam ligt in het schuine dakvlak en kijkt naar de lucht. Daardoor valt er per vierkante meter glas veel meer daglicht binnen dan door een verticaal raam. Een zolder die vooral donker is, maar genoeg hoogte heeft, is met een of twee dakramen vaak al geholpen.
Een dakraam op het noorden geeft gelijkmatig licht zonder veel zonwarmte, ideaal voor een werkkamer. Op het zuiden geeft het veel licht én warmte; daar is buitenzonwering bijna onmisbaar. Kies de plek dus ook op de oriëntatie.
Ruimte: de dakkapel wint
Een dakkapel verandert de vorm van de ruimte: over de breedte van de kapel kunt u rechtop staan, een bureau of kast plaatsen en naar buiten kijken. Dat maakt van een zolder met alleen een middenstrook een bruikbare kamer. Wil de zolder slaapkamer of werkkamer worden, dan is een kapel vaak de doorslaggevende stap.
Een kapel maakt ook een ander gebruik mogelijk: een bed in de nis, een bureau met uitzicht, of een douche op de plek met de meeste hoogte. Met een dakraam alleen zit dat er bij een lage nok niet in.
Ventilatie en zomerhitte
Beide zijn te openen en helpen bij ventileren. Een dakraam in de zon kan de zolder in de zomer flink opwarmen; buitenzonwering houdt de warmte tegen voordat die binnen is en werkt veel beter dan een gordijn of rolgordijn binnen. Een dakkapel heeft een verticaal raam dat minder direct zon vangt, en kan ook zonwering krijgen.
Zonwering aan de buitenkant van een dakraam houdt het grootste deel van de zonwarmte tegen. Een rolgordijn binnen houdt het licht tegen, maar de warmte is dan al binnen.
Toch meer ruimte nodig dan een dakraam geeft? Bekijk hoe wij een dakkapel plaatsen.
Vergunning
Een dakraam is in de meeste gevallen vergunningvrij, ook aan de voorkant. Uitzonderingen zijn monumenten, beschermd stadsgezicht en gebieden waar het omgevingsplan regels stelt. Een dakkapel is aan de achterkant onder voorwaarden vergunningvrij en aan de voorkant meestal vergunningplichtig. Alle voorwaarden staan in dakkapel vergunningvrij.
Constructie
Voor een dakraam worden meestal een of twee sporen onderbroken en opgevangen met een raveling. Bij een standaardmaat is dat eenvoudig. Een dakkapel onderbreekt meer sporen en voegt gewicht toe; vaak is een constructieberekening nodig. In beide gevallen is het belangrijk dat de aansluiting op het dak waterdicht en geïsoleerd is.
Grotere dakramen of meerdere ramen naast elkaar vragen soms een zwaardere raveling of een constructieberekening. Ook bij een oud dak met dunne sporen kijken we naar de draagkracht voordat we een groot raam plaatsen.
Een dakraam plaatsen: waar u op let
- Hoogte: plaats het raam zo dat u er zittend of staand doorheen kijkt, niet alleen naar de lucht.
- Maat: kies de breedte op de afstand tussen de sporen, zodat er zo min mogelijk constructie hoeft te worden aangepast.
- Bediening: tuimel- of uitzetraam, en bij een hoog raam een elektrische bediening.
- Gootstuk en aansluiting: het juiste gootstuk voor uw dakbedekking voorkomt lekkages.
- Isolatie rondom: een isolatiekraag en dampremmende aansluiting voorkomen condens langs het raam.
- Zonwering: denk vooraf aan buitenzonwering, zeker op het zuiden.
De combinatie
Veel zolders worden het mooist met beide: een dakkapel aan de achterkant voor ruimte en een of twee dakramen aan de voorkant voor licht. Dat is ook een manier om aan de straatkant de vergunningsdrempel van een voorkapel te vermijden. Doe het in één keer, zodat de steiger er maar één keer staat.
Een dakkapel, dakramen of allebei? We meten uw zolder op en adviseren.
Bij een zolder die een slaapkamer wordt, is een raam of dakkapel ook belangrijk als tweede uitweg bij brand. Houd daar rekening mee bij de keuze van de maat en de plek.
Beslisboom
- Kunt u in het midden van de zolder al rechtop staan en is de bruikbare zone breed genoeg? Ja → dakramen volstaan. Nee → ga naar 2.
- Is er ruimte onder de nok voor een kapel binnen de maten? Ja → dakkapel achterzijde, eventueel met dakramen voor. Nee → ga naar 3.
- Wilt u hoogte over de hele zolder? Ja → overweeg een nokverhoging of dakopbouw.
Soorten dakramen
| Type | Hoe het opent | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Tuimelraam | Draait om een middenas | De meeste zolders; bediening bovenaan |
| Uitzet-tuimelraam | Zet naar buiten uit, kan ook tuimelen | Vrij uitzicht en lager geplaatste ramen |
| Balkon- of terrasraam | Opent tot een klein balkon | Zolders met voldoende hoogte en een mooie oriëntatie |
| Dakraam voor plat dak | Vast of te openen, vaak met een koepel of vlak glas | Aanbouwen, dakopbouwen en platte daken |
Een dakraam in een plat dak
Ook in een plat dak kan licht naar binnen: met een lichtkoepel of een plat dakraam met isolerend glas. Dat is ideaal boven een aanbouw, een badkamer of een trapgat. Let op de opstand en de aansluiting op de dakbedekking, en op het afschot, zodat er geen water tegen het raam blijft staan. Lees ook plat dak isoleren.
Glas, geluid en regen
Een dakraam ligt schuin in het dak, en regen klettert er dus direct op. Bij een slaapkamer kan dat storen. Dakramen met dikker of gelaagd glas dempen dat geluid. Kies daarnaast isolerend glas, zodat het raam geen koude plek in het dakvlak wordt. Bij een dakkapel speelt regengeluid minder, omdat het raam verticaal staat.
Stappenplan dakraam plaatsen
- Bepaal de plek: uitzicht, hoogte en de afstand tussen de sporen.
- Kies het type, de maat, het glas en de bediening.
- Maak de opening en plaats de raveling.
- Plaats het raam met het juiste gootstuk voor uw dakbedekking.
- Werk binnen af met isolatiekraag, dampremmende aansluiting en dagkanten.
- Monteer zonwering, bij voorkeur aan de buitenkant.
Wat de kosten bepaalt
Voor een dakraam: de maat en het type, het glas, de bediening en zonwering, en de afwerking binnen. Voor een dakkapel: de breedte, prefab of ter plaatse, de materialen, de constructie, de vergunning en de afwerking. In beide gevallen scheelt het als het samen met ander dakwerk gebeurt.
Wilt u weten wat een dakkapel bij u oplevert? We meten op en rekenen het door.
Veelgemaakte fouten
- Een dakraam te hoog plaatsen. Dan kijkt u alleen naar de lucht.
- Geen buitenzonwering op het zuiden. De zolder wordt in de zomer te warm.
- Een dakraam kiezen waar ruimte het probleem is. Een dakraam geeft licht, geen sta-hoogte.
- De aansluiting binnen niet isoleren. Langs het raam ontstaat dan condens.
- Kapel en dakramen apart plannen. Dan staat de steiger er twee keer.
Een typische situatie uitgewerkt
Een zolder met een redelijke nokhoogte, gebruikt als logeerkamer. Het is er donker, maar in het midden kunt u prima staan. Hier volstaan twee dakramen op ooghoogte, met buitenzonwering op het zuiden. Een paar straten verder heeft een vergelijkbare woning een lagere nok en wil de familie er een slaapkamer met bureau: daar is een dakkapel aan de achterkant de betere keuze, aangevuld met een dakraam aan de voorkant.
Checklist voor de offerte
Een goede offerte maakt vooraf duidelijk wat u krijgt. Let op deze punten:
- Welk type dakraam of welke kapel, met welke maat en glas?
- Is de constructieve aanpassing inbegrepen?
- Hoe wordt de aansluiting op dakbedekking en isolatie uitgevoerd?
- Is de afwerking binnen inbegrepen, en de zonwering?
- Is de vergunning of de vergunningcheck meegenomen?
Staat iets er niet in, vraag het dan na voordat u tekent. Lees ook onze Engelstalige gids over werken met een aannemer als u met internationale huisgenoten beslist.
Vijf situaties uit de praktijk
De keuze wordt concreter als u hem koppelt aan wat u met de zolder wilt. Dit zijn situaties die we vaak tegenkomen in rijwoningen in Rotterdam en Den Haag.
- Bergzolder die licht nodig heeft. U wilt er spullen kwijt en af en toe was ophangen. Eén of twee dakramen zijn dan genoeg.
- Werkkamer onder een hoge nok. Staat u in het midden al rechtop, dan geeft een dakraam op het noorden prettig, gelijkmatig licht voor een bureau.
- Slaapkamer voor een kind. Hier telt bruikbare vloer: ruimte voor een bed, een kast en om rechtop te staan. Een dakkapel aan de achterkant is dan de logische stap; lees ook een slaapkamer op zolder.
- Badkamer op zolder. Een douche vraagt sta-hoogte op de plek van de douchekop. Vaak komt de douche in de kapel en het toilet onder het schuine dak.
- Lage nok, veel wensen. Is de nok zo laag dat ook een kapel te weinig oplevert, kijk dan naar een nokverhoging of een dakopbouw.
Wie een dakkapel laat plaatsen, kan in dezelfde periode dakramen aan de voorkant laten zetten en het dak laten isoleren. Zo staat de steiger er één keer en werken we de zolder in één keer af.
Na de plaatsing volgt de afwerking binnen: aftimmeren, de knieschotten en de vloer. Daarover leest u meer in zolder afwerken.
Lees ook onze artikelen over een vergunningvrije dakkapel, de zolder afwerken en een slaapkamer op zolder.
Wat kost een dakkapel? Met onze kostencalculator ziet u in een minuut een richtprijs, inclusief btw, op basis van de omvang en het afwerkingsniveau.
Samenvatting
Kies een dakraam als uw zolder vooral licht en ventilatie mist; kies een dakkapel als hij ruimte en sta-hoogte mist. Een dakraam is een kleine, meestal vergunningvrije ingreep; een dakkapel een grotere, die aan de achterkant onder voorwaarden vergunningvrij is. Vaak is de combinatie de beste oplossing. Let bij een dakraam op hoogte, maat, isolatie rondom en zonwering.
Lees verder in zolder verbouwen of zolder afwerken.
Alexej is eigenaar van Rotterdamse Bouwbedrijf, een familiebedrijf dat hij samen met zijn vader opbouwde. Hij groeide op in de bouw en is met een eigen team van 20 tot 30 vakmensen het aanspreekpunt bij verbouwingen in Rotterdam en de Randstad, van de eerste opname tot de oplevering.